Zapisz się do newslettera i otrzymaj 10% zniżki!


Jak złożyć kondolencje?

Złożenie kondolencji to zdecydowanie jedno z najtrudniej przychodzących nam form wypowiedzi z uwagi na trudność sytuacji wynikającą z cierpienia po stracie bliskiej osoby. Jak więc złożyć kondolencje, by ta forma wyrażenia żalu nie została odebrana źle, by nie pogłębić smutku osoby, której te kondolencje składamy? Najlepszą i najbardziej odpowiednią formą jest zawsze bezpośrednia, osobista rozmowa, jednakże nie zawsze istnieje możliwość, by przeprowadzić taką rozmowę w cztery oczy. Właściwym rozwiązaniem jest w takiej sytuacji jest wyrażenie swojego żalu oraz wsparcie dla rodziny zmarłego poprzez wysłanie listu z kondolencjami. Odpowiednią formą będzie także wysłanie kwiatów wraz z krótką treścią na karcie kondolencyjnej.


Kondolencje sms i mailowe

Kondolencje w postaci wiadomości tekstowej, tzw. SMS oraz te mailowe są uznawane jako formy niewłaściwie i odradzamy ich praktykowanie. Jeśli sytuacja nie pozwala na osobiste zjawienie się u rodziny zmarłego, na wysłanie kwiatów bądź listu kondolencyjnego – ostateczną opcją jest rozmowa telefoniczna, jednakże i ta forma nie jest do końca właściwym rozwiązaniem.


Kondolencje teksty - czego unikać?

Rodzina zmarłej osoby ma przed sobą najtrudniejsze chwile. Towarzyszą im ból oraz rozpacz, których osoby składające kondolencje nie powinny jeszcze bardziej pogłębiać niestosownymi słowami. Ważne jest, by unikać kilku istotnych błędów, by kondolencje nie zostały odebrane w niewłaściwy sposób. Oto one:

- nie pocieszaj nadmiernie żałobników – może to prowadzić do jeszcze większego smutku a nawet płaczu. Ważne jest, by dawać im wsparcie oraz chęć pomocy aniżeli dołować i przypominać o utracie niekiedy najbliższej w życiu osoby.

- unikaj dawania dobrych rad – osoba w żałobie może poczuć się dotknięta czując sugestię, że nie radzi sobie z zaistniałą przykrą sytuacją. Może to brzmieć jako zarzucanie bezradności, nawet wtedy, kiedy nie do końca to mieliście na myśli.

- unikaj składania życzeń – nawet, jeśli masz dobre chęci, należy unikać składania życzeń związanych z szybkim powrotem do sił czy do poprawy samopoczucia. Sprawą naturalną jest, że po stracie najbliższej osoby osoba w żałobie nie jest w najlepszej kondycji psychicznej i nie należy jej tego w żaden sposób przypominać.

- nie rozpisuj się - pamiętaj, aby nie tworzyć niepotrzebnych esejów. Rodzina zmarłego pogrążona jest w żałobie i niekoniecznie będzie miała ochotę skupiać się na rozległych treściach. Krótko i zwięźle wyraź to, co chcesz przekazać.


Życzenia żałobne

Jeśli chcesz złożyć kondolencje rodzinie zmarłej osoby pamiętaj, by stronić od wszelkiego rodzaju życzeń. Jak już pisaliśmy wyżej – nie wypada życzyć osobie, która cierpi po utracie najbliższej osoby rychłego powrotu do pełni sił, czy do szybkiej poprawy samopoczucia. Takiej osobie należy jedynie okazać empatię oraz ofiarować wsparcie proponując pomoc wtedy, kiedy rodzina będzie tego potrzebowała.


Jak napisać kondolencje?

Podczas tworzenia karty z kondolencjami warto zachować najwyższy poziom ostrożności i uważnie dobierać słowa. W sytuacji, kiedy nie jesteś pewien, jakimi słowami masz wyrazić żal i cierpienie, warto zastanowić się czy nie umieścić w karcie kondolencyjnej cytatu oddającego powagę sytuacji lub wyrażającego Twoje uczucia. Wiele osób przed napisaniem kondolencji głowi się nad tym, jakich słów użyć, by nie urazić nimi rodziny zmarłego, a przekazać odpowiednie słowa współczucia. Poniżej znajdziesz kilka zwrotów, których możesz bezpiecznie użyć, jeśli nie wiesz, co napisać w karcie kondolencyjnej.


Kondolencje cytaty

Wyrazy szczerego żalu i współczucia z powodu śmierci X przesyłają …

Z najszczerszymi kondolencjami…

Na zawsze pozostaniesz w naszych sercach

Śmierć X jest dla nas ciosem

Łącząc się w żałobie i smutku po śmierci X

Dodatkowo, oprócz powyższych zwrotów, w karcie kondolencyjnej możesz także użyć fraz typu:

Niezmiernie mi przykro z powodu Twojej/Waszej straty

Proszę, przyjmij moje kondolencje w związku z Twoją stratą

Jest mi ogromnie przykro z powodu odejścia X

Będziemy się modlić za Ciebie i duszę zmarłego/zmarłej X

Nasze serca łączą się z wami w tej chwili smutku

Pamiętaj tylko, aby nie zapomnieć się podpisać, aby rodzina zmarłego wiedziała, od kogo otrzymała słowa otuchy.


Kondolencje wiersze - przykłady

Kiedy już wiecie, że Wasze uczestnictwo w ceremonii pogrzebowej nie będzie możliwe, jednakże bardzo chcielibyście przekazać w formie pisemnej najszczersze kondolencje rodzinie przeżywającej w tym momencie trudne chwile – wyślijcie list bądź wiązankę kondolencyjną z krótkim tekstem. Zachęcamy do skorzystania z naszych przedstawionych powyżej przykładowych tekstów bądź poniższych wierszy:

„Gdy smutek boli,

a słowa zbyt małe,

by rozpacz wypowiedzieć - 

zostaje tylko milczenie

pełne gorących łez

i bliskość osieroconych serc”

„Pan Bóg zabiera człowieka wtedy, gdy widzi, że zasłużył sobie na niebo”

„Ból i samotność po stracie tak bliskiej osoby niech załagodzi prawda,

że nie umiera ten, kto pozostaje w sercach bliskich”

„Nie umiera ten, kto pozostaje w sercach bliskich”

„Lecz oni ciągle przecież żywi,

Nadal wytrwale są wśród nas, 

Ich dusze przy nas pozostały,

Tylko ich ciała zabrał czas.”


Kondolencje po angielsku

Poniżej przedstawiamy kilka uniwersalnych tekstów kondolencyjnych po angielsku:

Please accept my/our sincere condolences.  – Proszę przyjąć moje/nasze najszczersze wyrazy współczucia.

I’m sorry for your loss. – Przykro mi z powodu Twojej straty.

My condolences to you and your family. – Moje kondolencje dla Ciebie i Twojej rodziny.

I am very sorry about the death of your … . Please accept my deepest sympathy. – Jest mi strasznie przykro z powodu śmierci Twojej/Twojego … . Przyjmij wyrazy mojego najgłębszego współczucia. 

I’m thinking of you during this time of sorrow. Don’t hesitate to call if you need me. – Myślę o Tobie w tym czasie żalu. Nie wahaj się, żeby zadzwonić w razie potrzeby.

We are deeply sorry to hear about the death of … (imię). – Jest nam bardzo przykro z powodu śmierci (imię).

Please accept our heartfelt condolences on the loss of your loved one. – Proszę przyjmij nasze szczere kondolencje z powodu straty ukochanej dla Ciebie osoby. 

Words seem inadequate to express the sadness we feel about the loss of (imię). – Słowa zdają się być nieadekwatne do wyrażenia smutku jaki czujemy z powodu straty (imię).

We was deeply saddened by the news of (imię) passing.  Words cannot express our sorrow. – Głęboko zasmuciła nas wiadomość o odejściu (imię). Słowa nie mogą wyrazić naszego żalu.


Składanie kondolencji - jak się odbywa?

Zwyczajowo składanie kondolencji rodzinie zmarłej osoby odbywa się tuż po uroczystości pogrzebowej.  Najbliżsi, uczestniczący w ceremonii pogrzebu zbierają się, by złożyć wyrazy współczucia rodzinie zmarłego. Zgodnie z zasadami savoir vivre’u – jak już wspominaliśmy wcześniej – należy pamiętać, by kondolencje w miarę możliwości składać w krótkiej i zwięzłej formie z dwóch powodów. Po pierwsze: lepiej jest wypowiedzieć się krótko i na temat, by mieć pewność, że wypowiedź będzie pod każdym względem właściwa, i że nie zostanie popełniona żadna gafa. Przy dłuższej wypowiedzi trochę trudniej jest kontrolować dobór słów szczególnie, że pod wpływem emocji łatwiej jest popełnić błąd, który może urazić bądź przygnębić osobę, której składacie kondolencje. Po drugie: jeśli w uroczystości pogrzebowej bierze udział wiele osób, długa wypowiedź może tylko niepotrzebnie wydłużać czas i tak już ciężki dla rodziny. Każdy z uczestników chciałby także przekazać żałobnikom kilka słów od siebie. Lepiej jest po krótkiej treści kondolencji chwilę pomilczeć z rodziną zmarłego i pozwolić im się wypowiedzieć, jeśli tylko będą mieli taką potrzebę. Rozmówcy czasem bardzo chętnie wspominają ostatnie wspólnie spędzone z osobą zmarłą chwile oraz jego ostatnie życzenia. W żadnym wypadku nie należy rozmówcy popędzać, gdyż najwidoczniej wysłuchanie i poświęcenie tego czasu jest dla nich niezwykle ważne. Jeśli jednak pogrzeb odbywa się w kameralnym gronie warto dać rodzinie zmarłego oparcie i poświęcić czas, by po ceremonii i krótkich kondolencjach nie poczuli się osamotnieni.

Zdarza się jednak też tak, że sytuacja nie pozwala Wam na uczestnictwo w pogrzebie a chcielibyście mimo wszystko wesprzeć na duchu rodzinę zmarłego. Odczekajcie kilka dni od uroczystości pogrzebowej, by rodzina odpoczęła od organizacji ceremonii pogrzebowej i ochłonęła psychicznie po ciężkich wydarzeniach. Dopiero po upływie tych paru dni możecie bezpiecznie złożyć kondolencje mając pewność, że zostaną one odebrane przez najbliższych ze spokojną głową.


Jak składać kondolencje od firmy?

Złożenie kondolencji rodzinie zmarłego, której się zupełnie nie zna może być trudne i niezręczne nie tylko dla przedstawiciela firmy, ale także dla odbiorców tych kondolencji. Chcąc złożyć wyrazy współczucia warto jest wcześniej zastanowić się nad planowaną wypowiedzią. Składając kondolencje w imieniu firmy należy przedstawić się rodzinie zmarłego, opisać w kilku słowach kim dla nas był a także bezpiecznie jest zawsze szepnąć o nim kilka dobrych słów, na przykład:

Był/a dobrym człowiekiem oraz cenionym pracownikiem naszej firmy.

Z głębokim żalem przyjęliśmy wiadomość o śmierci zaufanego współpracownika i dobrego kolegi/dobrej koleżanki.

Ze smutkiem żegnamy wieloletniego członka/pracownika/wspólnika firmy…


Czy należy składać kondolencje?

Wielu z Was zadaje sobie pytanie – czy powinienem składać kondolencje nawet, jeśli nie znam osobiście zmarłej osoby bądź nie znam rodziny zmarłego? Czy nie urażę żałobników swoimi słowami, wyrazami współczucia?

Warto na wstępie zaznaczyć, że dla osób starszych kondolencje są naturalną koleją rzeczy, a niezłożenie ich może być nawet jeszcze bardziej przykre, niż przyjęcie kondolencji od osób im nieznajomych. Stronienie od kondolencji będzie zatem odpowiednim zachowaniem tylko w momencie, kiedy rodzina na klepsydrze wyraźnie zaznaczyła, że ich sobie nie życzy.

Normalną rzeczą dla żałobników jest przyjmowanie wyrazów współczucia od osób obcych, a więc dla przykładu - jeżeli jesteś wydelegowanym przedstawicielem firmy, która żegna zasłużonego pracownika – złóż kondolencje rodzinie zmarłego. Będzie to przejaw wsparcia dla osób, które żegnają bliskiego. Podobnie będzie w sytuacji, gdy przyjdzie Wam uczestniczyć w ceremonii, na której przykładowo Wasz znajomy będzie żegnał swoją mamę. Należytym krokiem będzie złożenie najszczerszych kondolencji z powodu śmierci Mamy, nawet jeżeli sami osobiście jej nie znaliście.